Weidevogelseizoen voorjaar 2020 Hooge Boezem


Ook in het voorjaar van 2020 heb ik extra aandacht besteed aan de broedende weidevogels in de Hooge Boezem met het accent op broedsucces van grutto's en tureluurs. Daarbij heb ik op de graslanden waar weidevogels broeden ook naar de beheerkant gekeken zoals vegetatieontwikkelingen, beweiding, maaien en bemesting; voorwaarden welke belangrijk zijn voor weidevogels vanuit de gewenste terreincondities voor die soorten.


Terreincondities: Ontwikkeling weidevogelgrasland

Oorspronkelijk had  de Bruin , de vorige eigenaar, een melkveebedrijf in de Hooge Boezem. Het gezin woonde op de toen nog afgestompte watermolen. De Bruin was een keuterboertje en boerde vrij extensief en de weidevogelstand van het poldertje was goed. Er broedden zelfs nog nog verschillende visdiefjes in de graslanden. Na verkoop van de gronden aan de Stichting Het Zuid-Hollands Landschap en het uitvoeren  van het natuurontwikkelingswerk  waarbij een grote plas werd aangelegd en graslanden afgeplagd om zich te laten ontwikkelen als moeras werd op de overgebleven graslanden het beheer op weidevogels gericht. De weidevogelstand was de eerste jaren goed maar de laatste jaren is er sprake van afnemende aantallen.

Het 1e jaar dat het graslandbeheer werd opgestart nu het werd beheerd als reservaat. Foto: 13 november 2013
Foto van het zuidelijk deel van de Hooge Boezem. De graslanden nog groen plasdras staand nog zonder storingsoorten
als pitrus en/of ridderzuring.


3 Februari 2015. Het grasland aan de zuidkant staat plasdras na het tijdelijk inunderen van het grasland.
Op de voorgrond een groepje smienten.


31 maart 2016. Overzicht op de noordelijk gelegen graslanden in de Hooge Boezem. Langzaam maar zeker verschijnt
steeds meer pitrus.


Fotoalbum: Ontwikkeling graslanden Hooge Boezem


Alarmtellingen Grutto's Hooge Boezem bij Haastrecht

Eigenaar Stichting Zuid-Hollands Landschap. Graslandcomplex bestaande uit extensief beweide percelen en hooilandpercelen. Intensieve observaties gericht op de weidevogels leverde een totaal op van 6-7 paar grutto, 9-10 paar kievit, 3-4 paar tureluur en 1-2 paar scholekster. Diverse weidevogels werden met gebruikmaking van de verrekijker broedend op het nest gezien. Een aantal weidevogels heeft zich pas vrij laat gevestigd. Dat bleek op een alarmtelling op 20 mei 2020 waarbij ruim twee uur lang gelet is op alarm. In de graslanden noordelijk van het werkpad alarmeerden op een gegeven moment 11 grutto's, 5 kieviten en 3 tureluurs als groep. De paniek was groot, waarschijnlijk door een marterachtige die door het veld liep. Zelfs diverse kokmeeuwen uit de kolonie kwamen op het lawaal af en hielpen de weidevogels met verdedigen. En kreeg ook het idee dat er zelfs grutto’s uit de aangrenzende polder Bilwijk kwamen meehelpen met verdedigen.
2 juni 2020 nog maar 3 ex grutto’s alarmerend, 3 ex tureluurs, 7 ex kieviten en 2 ex scholeksters. Ook een paartje kleine plevieren alarmerend. Een gruttopaar had nog maar hele kleine kuikens van een paar dagen oud. Verder nog een kievit broedend op nest en een scholekster.
Met de weidevogels die zich nog later hebben gevestigd kwam ik daarmee voor 2020 tot een totaal aantal broedterritoria van maximaal 6-7 paar grutto's , 9-10 paar kievit, 3-4 paar tureluur en 1-2 paar scholekster.
Alarmtelling 3 juni 2020. 2 alarmerende gruttoparen waarvan een paar 1 kuiken had van ongeveer 10 dagen oud. Kuiken liep mank dus dat zag er niet goed uit. Ook 2 paar tureluurs alarmerend en 1 paar scholeksters. Een kleine plevier had een kuiken en liep op een slikrandje. Alarmtelling is in de avonduren uitgevoerd. Om 20.40 verbleven op de plas een 120 stuks grutto’s, exemplaren waarvan aangenomen kan worden dat ze geen broedsucces hadden.
Alarmtelling 6 juni 2020. Onderzoek alleen gericht op de grutto. Alarmerend gruttopaar met twee kuikens van nog maar een paar dagen oud. Opvallend was dat de twee oudervogels op een gegeven moment opvlogen en uit het zicht verdwenen. Ze keerden pas terug na ongeveer 10 minuten. De kuikens bleven ook toen de ouders waren verdwenen voedsel zoeken en hadden het geluk dat er geen predatoren in de buurt waren.  Gruttopaar met het manke kuiken niet meer aangetroffen. In de polder Vlist Westzijde op een pas gemaaid grasland grenzend aan de Hooge Boezem een groep van 80 voedselzoekende grutto’s. Geen vliegvlugge kuikens in de groep. Deze vloog op naar de plas op de Hooge Boezem. Totaal aantal grutto’s kwam daarmee op 260 exemplaren om 21.10 uur. De plas is in het voorjaar en na de broedtijd een belangrijke gruttoverzamel-slaapplaats.
Alarmtelling 10 juni 2020. Geen alarmerende grutto’s meer gezien of gehoord. Een paar alarmerende tureluur, Avondtelling uitgevoerd op de gruttoverzamelplaats om te bepalen hoeveel vliegvlugge kuikens aanwezig. Tot halfschemer is geteld (21.55 uur). Uiteindelijk kwamen er ca. 270 grutto’s naar de verzamelplaats om hier de nacht door te brengen. Een schamel resultaat was het; er werden slechts 2 vliegvlugge gruttokuikens tussen de volwassen grutto’s geteld.
13 juni 2020. 1 paar tureluurs alarmerend en alarm van 1 paar scholekster. Geen alarmerende grutto’s. Wel een 70 grutto’s op de plas rustend. Geen vliegvlugge kuikens er tussen. Ook een groep van 60 kieviten op de plas aanwezig en 15 wulpen.
15 juni 2020. 1 paar tureluurs alarmerend en 1 paar scholekster. Ook alarmerend 1 paar grutto’s. Op de plas 175 grutto’s rustend. Ook een groepje van 15 kieviten op de plas aanwezig.


Alarmtellingen Gruttoparen Hooge Boezem Haastrecht (Zuid-Hollands Landschap)
Teller: Freek Mayenburg
Totaal broedterritoria    20 mei     3 juni    6 juni   10 juni     15 juni
                    6-7                   5-6               2           1            0             1